Home Contact/Links Disclaimer Sitemap

 

JAAROVERZICHT ELEKTRISCH VAREN 2016

JAAROVERZICHT ELEKTRISCH VAREN 2016

Rond deze tijd blikken wij al bijna een decennium terug op het voorbije EV-jaar

 

Opnieuw kunnen we constateren, dat het goed gaat met Elektrisch Varen:

motorvermogens worden groter, schroefastoerentallen lager, Lithium batterijen lichter en goedkoper, displays multifunctioneler en het aantal serieuze aanbieders groeit.

Het is alsof mogelijkheden schier onbegrensd zijn, aangejaagd door een alom toenemende EV-vraag.


In dit Jaaroverzicht:             klik op een onderwerp

Aandrijvingen

Aantal elektrische boten ultimo 2016

All in One motoren

Amsterdam vaart elektrisch

Amsterdam een voorbeeld voor elektrisch varen

Amsterdam stelt nieuwe welstandeisen

Aquamot

Autonoom en elektrisch varen op zee

Batterijsystemen

Bellmarine

Candela

DAME Award 2016

Draad gevoed elektrisch rijden, maar ook varen

Draagvleugelboten

DutchCat

e-Propulsion

e-varen sexyer

 

Edorado

Engiro

Fischer Panda

Friesland en de grote aantallen nieuwe boten

Friesland uniek in electric only routes 

HappyWhale

Haswing

Kräutler
Lager schroefas rpm voor hoger rendement

Les Bulles de Mer

Lillebror Marine

MG Energy Systems

Mienskip

Nieuwe e-boten

Overheids steun voor EV

Quadrofoil
Torqeedo

 

Maar u kunt ons Jaaroverzicht ook gewoon lezen



Autonoom en elektrisch varen op zee

Beslist een mijlpaal is, dat in de zeevaart nu in de breedte de slag gemaakt wordt naar diesel-elektrisch en daar bovenop echt Serie Hybride varen, of zelfs zeeschepen die helemaal batterij gevoed varen, zoals de Ampere en haar inmiddels vier zusterschepen.

Net als bij zelfrijdende auto’s is het aftellen voor er van de eerste autonoom, of deels remote bestuurde zeeschepen, de trossen worden losgegooid. Door de onderhoudsvrije 100% elektrische batterij gevoede* aandrijving is er geen bemanning meer aan boord vereist. Een winst in ruimte voor extra payload, maar vooral, omdat boten veel langzamer kunnen varen, omdat loonkosten geen rol meer spelen, een grote energie besparing. *Eventueel aangevuld met een redundante cascade opstelling van gensets.



Amsterdam vaart elektrisch

In Amsterdam vaart op dit moment, mede in het zicht van de beauty contest van 2020, nu al zo’n driekwart van de rondvaart elektrisch of Serie Hybride

Op de grachten moeten komend jaar, de van voor 2007 daterende 2 takt outboards, van het water. De elektrisch varen branche is er nu al vol op ingesprongen. Voor kleinere boten, waar het hier vaak om gaat, biedt het huidige aanbod aan All in One outboards beslist een goed alternatief, dat zich bovendien in Amsterdam, dankzij de korting op het Binnenhavengeld, in een jaar of zes al terugverdient. Maar ook buiten de hoofdstad haken dealers erop aan. Klik hier voor ons hierover eerder gepubliceerde artikel.

 

 

 

 


Amsterdam laat volumebeleid los, maar stelt wel nieuwe welstandseisen

Daarenboven heeft het Amsterdamse Stadsbestuur in het kader van die z.g. beauty contest voor rondvaartboten per 2020 een samenstel van z.g. “welstands vereisten” opgesteld. Een nieuwe maatlat waar boten langs gehaald gaan worden om in aanmerking te komen voor de nog immer felbegeerde exploitatie vergunning.

Maar bij alle geformuleerde criteria zoals kleur, vorm, lijnenspel, materiaalgebruik, passend zijn in de omgeving ontbreekt er één wezenlijk belangrijke: energetische efficiency. Gezien de voorbeelden  van wat er goed en fout is, zoals die in het stuk (zie bovenstaande uitsnedes) gegeven worden, snappen wij dat wel.

 



Friesland uniek in electric only vaarroutes

Derde goede ontwikkeling afgelopen jaar is de ingebruikname van de eerste uit een reeks van drie, echte elektrisch varen routes in Friesland. ’t Moet gezegd de idee van “Fryslân Proeftuin voor elektrisch varen” is aanstekelijk. Alom in het land wordt met afgunst opgekeken naar wat Friesland inmiddels op dit vlak allemaal voor elkaar heeft gekregen. Klik hier voor de openingsreportage.

 



Ook Amsterdam een voorbeeld

Op eenzelfde wijze wordt er elders in het land naar Amsterdam gekeken als het om verschoning van binnenstedelijke (rond)vaart gaat.

 

Of is het zo, dat nu toch meer algemeen de idee post vat, dat het anders moet met ons gebruik van fossiele energie? In die discussie voeren geopolitieke en economische argumenten steeds meer de boventoon. De combinatie van wind en zon, geothermiek, beter isoleren, efficiënter varen en rijden gaan ons daarin de komende tijd beslist een stuk verder op weg helpen.

 



Draad gevoed elektrisch rijden en varen

Veelbelovend in deze context is het als Serie Hybride vrachtauto’s op snelwegen de draad oppakken om elektrisch te rijden. Tests hiermee sinds 2012 in Duitsland en Zweden zijn positief, alleen het vergt wel een investering in infrastructuur en aanpassing van het vrachtautopark.

Op een kanaal in buurt van Berlijn voer begin vorige eeuw al een sleepboot gevoed uit een bovenleidingsysteem. Ook bij Charleroi was er zo'n geëlektrificeerd water traject. Door de opkomst van de verbrandings/dieselmotor raakten die systemen toen hun voordeel kwijt. Maar dit zou met onze huidige, toch al op diesel-elektrische aandrijving overschakelende, binnenvaart op de grote trajecten nu zomaar opnieuw heel goed kunnen.

 


 

Op het vlak van aandrijven en batterijen was er veel nieuws

De highlights:


Torqeedo

De batterij voor hun All-in One 1 kW outboard kreeg 75% meer capaciteit bij gelijkblijvend gewicht en behuizing, wat een geweldige opsteker is. Er kwam de nieuwe 10 kW outboard en voortaan mogen de 2, 4 en die 10 kW motoren ook zelfstandig als POD onder een boot hangen.

In het Deep Blue traject gebruiken ze nu de BMWi3 batterij, die per kWh lichter en goedkoper is dan de pack van Johnson Controls.

Op het vlak van gashandels en displays is alles bij Torqeedo vernieuwd en ziet er heel goed uit.

Bij De Stille Boot kijken ze terug op een eerste succesvolle implementatie van hun Serie Hybride Deep Blue systeem in de Rotterdamse Watertaxi, die naar verluidt nu al vier maanden lang dagelijks zo’n 10 uur vaart en daarmee aan de verwachtingen voldoet.

 


 

Bellmarine

Inerte redundancy door dubbele uitvoering in de nieuwe modular motorenlijn die bij 144 Vdc nu tot 70 kW S1 doorloopt. Maar ook is een aantal motoren verkrijgbaar met een grotere controller, waardoor tot een half uur lang tot 2,5-voudig vermogen door een dan relatief kleine, lichte motor kan worden afgegeven, die maar 1/5 meer kost. De saildrives met langzaam draaiende grote propellers voor de professionele markt zijn inmiddels ook als outboards tot 20 kW beschikbaar. Het hele Bellmarine assortiment begint met een 2 kW motortje. Allemaal in stille liquid cooled a-synchrone techniek.

Nieuw bij Bellmarine zijn de tot wel 9”grote full colour displays, die naast GPS kaartplotter, alle gegevens over de motor ook alle batterijstatus tot en met historische gegevens laten zien. Dit alles verhoudingsgewijs gunstig geprijsd.

 


 

All-in One, zoals de buitenboordmotor eerst was

Spectaculair dit jaar was uitbreiding van het All-in One segment, waar tot nu toe Torqeedo jarenlang met haar Travel (400)500 en (800)1000 series de scepter zwaaide.
E-Propulsion uit HongKong kwam met een vrijwel vergelijkbaar product met 1 kWh Lion accu. Aquamot uit Oostenrijk en Haswing uit China kiezen bovendien voor direct drive motoren. Zij bouwen in respectievelijk stille a-synchrone en synchrone techniek hun All-in One outboards. Haswing zelfs in 2 kW. Daarnaast hebben E-Propulsion en Haswing ook 6 kW outboards met synchrone motor in de bovenbouw in hun aanbod.

 


 

Lagere schroefastoerentallen voor zomaar 20% procent beter schroefrendement

Halvering van het schroefas toerental in combinatie met een naar rato vergrootte propeller geeft een substantiële verbetering van het propeller- en daarmee dus over-all aandrijf rendement. Praktijk vergelijking in Amsterdam op identieke zusterschepen wijst dit uit, onder andere qua actieradius.   

Je kunt dat op drie manieren bereiken:

- of een overgedimensioneerde motor die je in toerental begrenst om zo alleen het onderste deel van
  het toerenbereik te gebruiken

- of met een een tandwiel- /riemoverbrenging vertraging (reductie)

- of met een motor die zelf al bij lage toerentallen het hele vermogen levert.

De verliezen die in een reductie optreden wegen dubbel op tegen het extra propeller rendement. Deze drie manieren bieden bovendien het voordeel van minder geluid van schroef en assyteem.


Met 700 rpm was Torqeedo in hun (400)500en (800)1000 Travel segment, dankzij een reductie, daarmee al jaren trendsettend.

In hun Deep Blue 25/50 kW reduceren ze de motortoerentallen tot 1.400/1.800 aan de schroef.

Bellmarine en Engiro hebben nu ook de motorvariant met een reductie naar 700 rpm tot 30 kW, Kräutler zelfs al wat langer. De kunst is alleen: hoe geluidloos weet je die reductie te krijgen? Daarom doet FischerPanda het bij 600 rpm in direct drive mode tot 20 kW en dat zelfs bij 48 Vdc, in in-board en in POD-uitvoering.

 



Batterijtechniek

Mooi was het natuurlijk, dat Torqeedo, opnieuw in samenwerking met een autofabrikant, met lichter en goedkoper Lithium kwam. Een 345 Vdc pakket, dat echter uitsluitend beschikbaar komt voor toepassing binnen de Deep Blue familie. Klik hier voor de details

Doorbraak was dat de mannen van MG Energy Systems uit Leeuwarden met een volledig modulair 24/48 Vdc batterijsysteem kwamen, dat in prijs en gewicht nog gunstiger uitpakt. Hier dus niet de herkomst uit de automotive, maar uit Solar racen op het water en op de weg. En Oh Ja hun batterijen zitten al jaren in het assortiment bij Victron. Klik hier voor de details.

 



Nieuwe e-boten

Natuurlijk kwam er het afgelopen jaar een aantal nieuwe e-boten op de markt bij, sommige als e-versie van bestaande typen, maar ook minstens een tweetal helemaal rond e-varen ontwikkelde schepen. Beide afkomstig van z.g. netwerk werven, waarbij de boot wordt ontwikkeld door een samenstel van bedrijven dat simultaan, of sequentieel aan de bouw werkt onder eindregie van de "bouwer".

DutchCat  &  Lillebror Marine

Op de HISWA te Water troffen we als CEO/bouwers Jan van Eck met de DutchCat Klik hier en klik hier, en Christian Smolders al langer op de markt met de Lillebror 78 nu ook in parallel hybride uitvoering klik hier en de nieuwe Lillebror 60 klik hier voor de details.

Het mooie voor beide "werven", zoals we recent begrepen is, dat ze met hun producten al op uitgebreide buitenlandse, inmiddels zelfs transcontinentale,  belangstelling kunnen rekenen. Daarmee de innovatieve kracht van jonge bedrijven in onze Nederlandse watersportindustrie onderstrepend. Chapeaux!

 


 

Draagvleugel boten

De grote ontwikkeling, is de combinatie van ultiem lichtgewicht bouwen en het daardoor boven water kunnen vliegen op draagvleugels, dit alles met als uiteindelijk doel het energieverbruik drastisch te verminderen en snelheid en actieradius extra te vergroten.

Een traject op de kaart gezet vanuit het Solar Boat racen in Friesland en de laatste drie jaar in Monaco, dat nu doordringt tot de commerciële e-pleziervaart, met op dit moment wel vier boten:

  • De Sloveense 2 persoons Quadrofoil, die, zij het met zeker 2 jaar vertraging, voorjaar 2017 op het water zal verschijnen en een nu eigen ontwikkelde 5,5 kW outboard heeft
  • Uit Stockholm de 4 persoons Candela met batterijsystemen van MG, die we dit najaar pas haar eerste testvaarten hebben zien doen, ook met een zelf ontwikkelde 40 kW aandrijving. klik hier
  • De Nederlandse 4 persoons Edorado, met twee e-motoren die naar verwachting in 2018 leverbaar wordt en ook uit MG batterijen wordt gevoed.
  • Uit Frankrijk een twee motorige draagvleugel taxiboot Les Bulles de Mer, in het Engels SeaBubbles die onlangs € 3,45 mln binnenhaalde  om deze zes persoons elektrische watertaxi’s te realiseren. In de volgende investeringsronde hoopt de start-up ten minste tien keer zoveel geld binnen te halen volgens Bloomberg.


Het blijkt allemaal nog niet zo makkelijk, er moet best wel wat gebeuren tussen de eerste gelikte computer rendering en het daadwerkelijk met zo’n boot ’t water op kunnen. Dat zie je in de vertragingen die al deze projecten oplopen.

 

Voor deze bouwers is nu de nieuwe Monaco OffShore Solar klasse tijdens de Monaco Solar 1 wedstrijden een extra podium. De race voor solar boten op open zee met 4 opvarenden over 50 mijl. Een klasse die het elektrisch varen in de breedte naar een hoger en vooral sexyer plan brengt.

En was dat niet juist waar Wilco P. Waller*, tijdens de eerste Friese E-Varen conferentie in september 2007, al voor pleitte:
              Maak Elektrisch Varen meer Sexy

* Voorzitter van Stifting Elektrysk Farre Fryslân vanaf de oprichting op 28-10-2008 tot 04-11-2013

 




Friesland en de grote aantallen nieuwe boten

Wat dit aan gaat, zijn veel verhuurboten met hun vaak sterk geknepen motorvermogen niet echt de gedroomde ambassadeurs voor sexy elektrisch varen. Natuurlijk ’t gaat dan om gebieden waar niet harder dan met 6 km/u gevaren mag worden, maar wat "over te hebben" is toch altijd wel "lekker".

 

HappyWhale

HappyWhale, één van de twee grote EV-beloftes voor 2016/17 in Friesland heeft als verhuurder gelukkig wel gekozen voor robuuste batterijpakketten om zo met de 4 kW Kräutlers hun boten een mooie performance mee te geven.

Ook voor deze majeure EV-operatie geldt, dat alleen al het gebouwd krijgen van zulke aantallen boten en vervolgens het ”wegleggen” ervan aan steigers bij verhuurders een lastiger, dan wellicht voorziene, opgave was. Naar verluidt zouden er nu al zo'n 45, van de 100 voor 2016 geplande uit het totaal van 200, boten op het water zijn gekomen. Onze complimenten voor Jan Vriesinga en zijn team.


 

Mienskip

De andere grote Friese belofte Mienskip staat met twee gebouwde boten zo te zeggen: "nog aan het begin van de runway". Als de captain nu z'n gashandels vol naar voren duwt, gaat SEFF zomer 2018 bij Leeuwarden Culturele Hoofdstad in de Prinsentuingracht met een armada aan Mienskippen de show stelen.

Wij voeren dit najaar in de alu-versie van de, bij deze materiaalkeus zelflozende, boot. De vaareigenschappen en stabiliteit zijn prima en er is een zee van ruimte. Mienskip is daarmee een alleszins kansrijk project van SEFF, dat met weliswaar nog wat fine tuning, ’t echt verdient nu een boost te krijgen.

 



Steun vanuit de overheid voor EV en het aantal E-boten per ultimo 2016


Happy Whale en Mienskip waren de laatste twee projecten die met (subsidie)gelden vanuit Provincie Fryslân ondersteund werden.

 

De Overheid ondersteunt Elektrisch Varen in ons land nu verder alleen nog op beleidsmatig vlak:

  • Zoals in Amsterdam in de rondvaart en met het daar op Nieuwjaarsdag ingaande tweetakt verbod voor motoren van voor 2007.
  • In Reeuwijk, waar nooit subsidies zijn gegeven, vaart per ultimo 2016 7% van de boten elektrisch, volgens het goed bijgehouden vaarontheffingenregister. Het dubbele van het landelijk percentage. Hier worden komend jaar de regels voor zeilboten met een fossiele hulpmotor aangescherpt.
  • In ons hele land zijn er, zoals we op basis van een SEFF onderzoek mochten publiceren, per eind 2016 zo'n 12.000  elektrisch of hybride aangedreven boten.
    Klik hier voor het artikel over aantallen e-boten en vooral ook de vergelijking met e-rijden


Voor het overige is er geen ondersteuning meer, behalve dan de voor de zakelijke markt geldende z.g. milieu-investering aftrekregelingen MIA en VAMIL.

 



Maar er is alom veel aandacht voor elektrisch varen, zoals bij de opening van de METS:


DAME Award 2016

Opsteker was natuurlijk de toekenning van de DAME Award aan een elektrisch varen produkt. Alleen had de jury er zich geen rekenschap van gegeven, dat er bij elektrisch aandrijven laders en batterijen horen, die ook nog eens wat kosten. Er was helaas dus geen prijspariteit tussen elektrisch- en dieselvaren, zoals wel door de juryvoorzitter gesteld werd.


Als al een stel nautische vaklieden nu nog zo’n flagrante fout maakt bij de beoordeling van een elektrisch varen product, hoe moet dat dan met een doorsnee watersporter gaan?


Voor Elektrisch Varen is techniek al lang niet meer de uitdaging, veeleer de communicatie erover. Wij zijn blij met onze dagelijks groeiende schare van geïnteresseerde lezers.

 

Wij wensen u een:


© 26 december 2016 Platform voor Elektrisch & Hybride Varen

 

     tekst: Anton Schiere

 

Mocht u vragen of opmerkingen hebben naar aanleiding van dit Jaaroverzicht

laat ze ons weten via mail naar  

 

 

 

 

© 2004-2017 Elektrischvaren.info Secured by XS4HumansOnly